Hoeveel heb je nodig?

Een naakte man staat in een leeg appartement. Een moment later rent hij via het trappenhuis naar buiten. Uit een afvalbak trekt hij een paar oude kranten om zijn geslachtsdeel te bedekken. Het is avond, het is winter, er ligt sneeuw. Speelse jazzmuziek klinkt op de achtergrond terwijl de naakte man over straat rent op weg naar een storage box om er iets uit te halen.

Met deze absurdistische en humoristische scene opent de film My Stuff (2013) van de Finse filmmaker Petri Luukkainen. Onderwerp van Luukkainens film is het in beeld brengen van een zelfverkozen experiment. Op zesentwintigjarige leeftijd wil hij op zoek wat voor hem echt belangrijk is. Nadat een paar jaar eerder zijn relatie op de klippen liep, heeft hij zijn ongelukkige gevoel gevuld met de aanschaf van spullen. Maar al staat zijn appartement vol, hij voelt zich leeg vanbinnen. Om de vraag ‘wat maakt mij gelukkig?’ te onderzoeken besluit hij zijn hele woning te ontruimen en al zijn bezittingen naar een opslag te brengen. Gedurende een jaar mag hij iedere dag één voorwerp uit de opslag halen. Ook verbiedt hij zichzelf nieuwe spullen te kopen.

Wanneer je naakt in je eigen huis staat, wat haal je dan als eerste op? Het eerste voorwerp dat Luukkainen uit de storage box trekt is een warme lange jas. Na een lange en koude nacht op de kale vloer komt hij erachter dat een jas het best slaapt als je je benen in de mouwen steekt. De dagen die erop volgen haalt hij een deken en schoenen, gevolgd door een broek en een overhemd. Zo kan hij weer naar zijn werk en iets van zijn dagelijkse leven oppakken.

Als de film naar zijn eind toeloopt en dag 365 nadert zegt Luukkainen: ‘Ik kan het doen met honderd dingen. Ik heb er nog eens honderd nodig voor een beetje vreugde en comfort.’ Natuurlijk zijn aantallen subjectief, maar desalniettemin vind ik zijn antwoord fascinerend. Het laat iets zien over de comfortabele ondergrens van bezit die praktisch nooit, althans in mijn leven, in beeld is.

Wat vinden we als we niet langer maximaliseren maar uit vrije wil de ondergrens opzoeken? Ik vermoed dat we er veel spannends tegenkomen, zoals flexibiliteit en wendbaarheid. Letterlijk draag je minder met je mee aan bezittingen en verantwoordelijkheden en dat maakt dat je alle kanten op kunt. Ook ontstaat er ruimte voor de dingen die echt belangrijk zijn: eenvoud schept helderheid, ook daar waar het aankomt op keuzes en verlangens. Vaak komen we erachter dat deze verlangens niet uitgaan naar dingen maar naar mensen. Dat laatste is ook treffend terug te zien in My Stuff. Het mooist in de film zijn de gesprekken die Luukkainen heeft met zijn oma. Ook neemt zijn geluk een vlucht als hij opnieuw verliefd wordt en deze gevoelens wederzijds zijn.

Waar ligt het geluk en hoeveel heb ik daar bij nodig? Luukkainen brengt het met zijn filmproject heel raak in beeld. Zijn film is als een sleutel die toegang biedt tot de onderstroom: de laag die ons uitnodigt tot het onderzoeken van wezensvragen. Waar antwoorden en nieuwe vragen te vinden zijn voor wie onbevangen durft te zoeken.

 

Wil je een e-mail ontvangen als er een nieuw artikel op deze website verschijnt? Klik dan hier.

Scroll to top