Lichter leven

De maand januari draagt iets in zich van nieuw begin. Na een decembermaand vol feestdagen en overvloed, brengt de eerste maand van het nieuwe jaar balans. Best wat mensen kiezen ervoor een maand niet te drinken: dry January wint aan populariteit. Een goede stap om gewoontes te doorbreken en niet als vanzelfsprekend een flesje open te trekken.

Mijn dry january bewaar ik voor de vastentijd. Dat wil niet zeggen dat januari gewoon aan mij voorbij trekt. Nog meer dan anders probeer ik deze maand gewicht kwijt te raken. Niet zozeer zwembandjes, veel meer gaat het mij om gewicht in de brede zin van het woord: al een behoorlijke tijd probeer ik me beetje bij beetje meer bewust te zijn van mijn gewoontes, mijn levensstijl, en streef ik ernaar mijn behoeftes te downsizen.

Dat klinkt goed maar is moeilijker dan gedacht. Tony Crabbe stelt in zijn boek Nooit meer te druk dat slechts 2% van onze mentale processen bestaat uit ‘beschouwelijk bewust denken’. Dat betekent dat wij verreweg de meeste tijd handelen op de automatische piloot. Dit bespaart ons ongelooflijk veel energie: onze hersenen hoeven beduidend minder werk te verzetten en staan in de spaarstand. Veel van wat wij doen drijft daarmee op gewoontevorming: ingeslepen patronen die haast als vanzelf ons doen en laten bepalen. Dat is positief in het geval van goede gewoontes maar ongezond daar waar zich allerlei fnuikende patronen in ons gedrag hebben genesteld.

Zelf probeer ik deze maand bewuster om te gaan met mijn telefoon. Het gaat mij niet om het voortdurend maar bereikbaar zijn (al is dat ook een probleem), maar om het bombardement aan advertenties dat op mij af komt als ik even wat check. Keer op keer word ik in de verleiding gebracht om spullen te kopen die mij gelukkig zullen maken. Nu heb ik het gevoel dat ik behoorlijk goed weerstand weet te bieden, maar toch koester ik niet de illusie dat ik slimmer ben dan al die geraffineerde reclametrucs bij elkaar. Bij continue blootstelling gaat zelfs de meest doorgewinterde niet-koper voor de bijl. Dat is ook de reden dat ik een karrenvracht aan nieuwsbrieven en andere reclameberichten van merken en winkels die mij wel aanstaan tot junk mail heb verklaard en uit mijn inbox heb verwijderd.

Door advertisement te mijden voel ik sterker mijn eigen behoefte in plaats van de behoeftes die ik krijg aangepraat. Dat is prettig en maakt rustig. Ook is het fijn om te merken dat ik van mijzelf weinig wensen heb. Als ik afgekoppeld ben komt er een milde tevredenheid over mij: een blij-zijn met wat ik heb en wie ik ben. Dat raakt aan een mooie zin die ik laatst las van de Amerikaan Henry David Thoreau. Deze filosoof, schrijver en voorloper van de milieubeweging schreef halverwege de negentiende eeuw: ‘a man is rich in proportion to the number of things he can afford to let alone’. Zo bezien liggen rijkdom en geluk niet in het verschiet voor wie groeit in bezit. Integendeel, juist degene die het lukt tevreden te zijn in het klein vindt rijkdom in de schaarste.

Thoreau werpt een heel ander licht op rijkdom. Rijkdom is niet gekoppeld aan een onverzadigbaar meer, maar aan ons vermogen zonder dingen te kunnen. Belangrijkste hierbij is onze mindset. Rijkdom wordt, Thoreau volgend, niet bepaald door geld en goed maar door de blik waarmee we kijken naar de bestaande wereld die ons omringt. Lukt het ons om niet te afhankelijk te zijn van de spullen en de zekerheden waarmee wij ons omringen? Zo bezien gaat rijkdom samen met een gezonde vorm van onthechting, met een lichter leven dat onafhankelijk en veerkrachtig maakt. Dat zijn mooie en positieve woorden om het nieuwe jaar mee te beginnen.

 

Wil je een e-mail ontvangen als er een nieuw artikel op deze website verschijnt? Klik dan hier.

Scroll to top